كرد و حمله‌هاى تازيان را دفع كرد . گذشته از شاخه‌هاى پيش‌گفته از شعبه هاى زير نيز ياد شده است : جاجرود ، در يك فرسخى شمال كش كه اين رود اكنون ايزل ناميده مىشود و شهر كتاب بركرانهء آن قرار دارد . ديگر خشك رود در يك فرسخى جنوب كش كه اكنون قزل - سو يا يكّه‌باغ‌دريا نام دارد . ديگر رود خزار در هشت فرسخى جنوب كش كه اكنون خزار دريا يا كتى - عورودريا خوانده مىشود « 1 » . شهر كش « 2 » اكنون شهر سبز ( به تلفظ محل : شئرسبيز ) نام دارد و به قول يعقوبى « 3 » زمانى شهر عمدهء سغد بوده . اين شهر در عهد سامانيان دوران

--> ( 1 ) - رود عمده را چينيان تا - مو ( 145 - Chavannes , Documents ) ميخوانند و به همين نام ( يعنى « توم » ) حتى در تاريخ تيمور مذكور است ( شرف الدين يزدى ، چاپ كلكته ، I ، 158 ) ( بطورىكه پ . پليو خاطرنشان كرده به‌جاى « تا - مو » بايد « دومو » خواند . ( « Tu - mo » قرائت قديم « u ؟ k - ma ؟ Du » است ) ؛ رجوع شود به : 15 . notes sur le Turkestan » . P » ، Pelliot ؛ در حاشيهء نسخهء بارتولد ( چاپ انگليسى ) در اين‌جا يادداشتى كه به دست مؤلف نوشته شده ديده مىشود ، به اين شرح : « به گفتهء Pelliot ، 15 « توم » از « توقماق » ( ؟ ) مأخوذ است . - تحريريه ) ( 2 ) - استخرى ، 324 ؛ ابن حوقل 377 - 375 ؛ مقدسى ، 282 . تلفظ صحيح اين كلمه « كش » است . تلفظ محلى به گفتهء ابن ماكولا به نقل از ياقوت ( معجم ، I V ، 274 ) « كيس » بوده است ( دربارهء ابن ماكولا به ماقبل ص 52 حاشيهء 3 اصل رجوع شود ) . تلفظ كنونى يعنى « كش » را صفت « دلكش » تاييد مىكند . نام فعلى اين محل ( « شهر سبز » ) نخستين بار در سكه‌هاى قرن چهاردهم ميلادى مشهود افتاده . ( 3 ) - « كتاب البلدان » ، 299 ، رجوع شود به : 57 ؛ Die chronologie S » Marquart ماركوارت به استناد منابع چينى مىگويد كه اين شهر در قرن هفتم ميلادى بنا شده .